Kiểm tra an toàn thực phẩm: Đối tượng, nội dung và quy trình 2026

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Hiện nay, hoạt động này tiếp tục được thực hiện theo Luật An toàn thực phẩm 2010, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và Thông tư 48/2015/TT-BYT (được sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT). Dưới đây là những thông tin cần biết về quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm và kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm mới nhất.

Đối tượng kiểm tra an toàn thực phẩm

Theo quy định hiện hành, đối tượng kiểm tra an toàn thực phẩm bao gồm:

– Cơ sở sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển, kinh doanh thực phẩm (nhà máy, xưởng sản xuất, cơ sở đóng gói, kho bảo quản, cửa hàng, siêu thị, chợ…);

– Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố (nhà hàng, quán ăn, bếp ăn tập thể, căng tin, cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp…);

– Cơ sở nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm nhập khẩu;

– Sản phẩm thực phẩm đang được sản xuất, lưu thông trên thị trường, bao gồm cả nội dung ghi nhãn và quảng cáo thực phẩm.

Cơ sở thuộc diện cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm hay không thuộc diện cấp đều có thể là đối tượng kiểm tra. Chỉ khác ở chỗ nội dung kiểm tra, đánh giá sẽ được thực hiện theo loại hình cơ sở.

Cơ quan kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm

Theo Điều 4 Thông tư 48/2015/TT-BYT (được sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT), các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra an toàn thực phẩm gồm:

– Cục An toàn thực phẩm thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước;

– Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm hoặc cơ quan quản lý an toàn thực phẩm thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện kiểm tra trên địa bàn cấp tỉnh;

– Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (cùng đơn vị y tế cơ sở) thực hiện kiểm tra theo phân cấp quản lý.

Ngoài ra, tùy lĩnh vực quản lý, cơ quan chuyên môn thuộc ngành Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường cũng tổ chức kiểm tra đối với các nhóm sản phẩm, cơ sở được phân công quản lý. Cơ quan kiểm tra thực hiện quyền hạn, nhiệm vụ theo Điều 69 Luật An toàn thực phẩm 2010, còn đoàn kiểm tra do cơ quan này quyết định thành lập có nhiệm vụ, quyền hạn theo Điều 70 của Luật này.

Nội dung kiểm tra an toàn thực phẩm gồm những gì?

Điều 5, Điều 6 Thông tư 48/2015/TT-BYT quy định căn cứ và nội dung kiểm tra như sau:

Căn cứ kiểm tra

– Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm do tổ chức, cá nhân công bố áp dụng;

– Quy định về điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố;

– Quy định về quảng cáo, ghi nhãn, kiểm nghiệm thực phẩm và các quy định khác của pháp luật về an toàn thực phẩm.

Nội dung kiểm tra đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm

– Hồ sơ hành chính, pháp lý: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký hộ kinh doanh; giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (đối với cơ sở thuộc diện cấp); giấy xác nhận đủ sức khỏe; giấy xác nhận đã được tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm, tức chứng chỉ an toàn thực phẩm của các đối tượng theo quy định;

– Hồ sơ công bố sản phẩm, bản tự công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo (nếu có);

– Hồ sơ, tài liệu và việc chấp hành của chủ cơ sở về điều kiện cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ; người trực tiếp sản xuất, kinh doanh; quy trình sản xuất, chế biến; vận chuyển, bảo quản; nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng của nguyên liệu, phụ gia và thành phẩm;

– Nội dung ghi nhãn sản phẩm thực phẩm; việc thực hiện quy định về quảng cáo thực phẩm;

– Giấy tờ liên quan đến kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu (đối với cơ sở nhập khẩu, kinh doanh thực phẩm nhập khẩu);

– Lấy mẫu kiểm nghiệm trong trường hợp cần thiết.

Nội dung kiểm tra đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố

– Hồ sơ hành chính, pháp lý của cơ sở (tương tự nhóm trên);

– Điều kiện cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ; người trực tiếp chế biến; quy trình chế biến; thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm của nhân viên; vận chuyển, bảo quản; nguồn nước; nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu; việc lưu mẫu thức ăn;

– Lấy mẫu thức ăn, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến và nguyên liệu để kiểm nghiệm trong trường hợp cần thiết.

Quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm mới nhất

Việc kiểm tra an toàn thực phẩm được thực hiện dưới hai hình thức là kiểm tra theo kế hoạch (định kỳ) và kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm, có phản ánh, khiếu nại, tố cáo hoặc theo yêu cầu quản lý. Thông thường, quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm gồm các bước sau:

Bước 1: Ra quyết định kiểm tra và thành lập đoàn kiểm tra. Cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định, xác định nội dung, thời gian, thành phần đoàn kiểm tra. Với kiểm tra theo kế hoạch, cơ sở sẽ được thông báo trước về thời gian và nội dung.

Bước 2: Công bố quyết định tại cơ sở. Trưởng đoàn giới thiệu thành phần đoàn, công bố quyết định kiểm tra, nêu rõ nội dung và phương pháp làm việc. Chủ cơ sở hoặc người đại diện hợp pháp phải có mặt làm việc với đoàn.

Bước 3: Kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế. Đoàn kiểm tra hồ sơ pháp lý, giấy tờ liên quan, đồng thời đánh giá thực tế điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, vệ sinh của nhân viên, nguồn nguyên liệu, nhãn sản phẩm. Khi cần thiết, đoàn lấy mẫu để kiểm nghiệm tại cơ sở kiểm nghiệm đủ điều kiện.

Bước 4: Lập biên bản kiểm tra. Kết thúc đợt kiểm tra, đoàn lập biên bản ghi nhận kết quả, các tồn tại, vi phạm (nếu có) và yêu cầu khắc phục. Biên bản được đại diện cơ sở và trưởng đoàn ký xác nhận. Nếu cơ sở không đồng ý với nội dung nào, có thể ghi ý kiến vào biên bản.

Bước 5: Xử lý kết quả kiểm tra. Tùy mức độ, cơ quan có thẩm quyền yêu cầu khắc phục trong thời hạn nhất định, tiếp tục theo dõi, hoặc xử lý vi phạm hành chính theo quy định.

Xử lý kết quả kiểm tra và cách chuẩn bị cho đoàn kiểm tra

Nếu cơ sở bị phát hiện vi phạm, tùy tính chất và mức độ, có thể bị nhắc nhở, yêu cầu khắc phục, xử phạt vi phạm hành chính, tạm đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện, hoặc buộc thu hồi, tiêu hủy sản phẩm không bảo đảm an toàn. Để chủ động trước mỗi đợt kiểm tra, cơ sở nên chuẩn bị:

– Bộ hồ sơ pháp lý đầy đủ, còn hiệu lực: đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy xác nhận đủ sức khỏe và giấy xác nhận tập huấn kiến thức của từng nhân viên trực tiếp;

– Hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu, hóa đơn chứng từ, hợp đồng mua bán, sổ theo dõi nhập xuất, hạn sử dụng;

– Hồ sơ công bố sản phẩm, nhãn sản phẩm, nội dung quảng cáo (nếu có);

– Khu vực sản xuất, chế biến, kho bảo quản, khu vực vệ sinh luôn sạch sẽ, bố trí một chiều, có biện pháp phòng chống côn trùng, động vật gây hại;

– Hồ sơ lưu mẫu thức ăn (đối với cơ sở dịch vụ ăn uống) và nhật ký kiểm soát thường xuyên;

– Cử người am hiểu quy định làm việc với đoàn kiểm tra và ghi nhận đầy đủ kết quả vào biên bản.

Lưu ý, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện có hiệu lực 03 năm kể từ ngày cấp. Cơ sở cần chủ động làm thủ tục cấp lại trước khi hết hạn để tránh bị xử phạt khi kiểm tra. Nếu bạn cần cấp mới hoặc cấp lại giấy chứng nhận, bạn có thể tham khảo chi phí xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm tại TINLAW.

TINLAW hỗ trợ cơ sở trước, trong và sau kiểm tra

Với kinh nghiệm thực tế làm việc với nhiều đoàn kiểm tra tại Hà Nội và các địa phương, TINLAW hỗ trợ khách hàng:

– Rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý, điều kiện cơ sở vật chất theo quy định về kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, chỉ ra các điểm chưa đạt và hướng khắc phục trước khi đoàn kiểm tra đến;

– Tư vấn, hướng dẫn tập huấn kiến thức, khám sức khỏe cho chủ cơ sở và nhân viên;

– Soạn thảo, hoàn thiện hồ sơ cấp mới, cấp lại giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm;

– Tư vấn làm việc với đoàn kiểm tra, giải trình, khắc phục vi phạm và khiếu nại quyết định xử phạt khi cần thiết.

Nếu bạn đang cần hoàn thiện giấy tờ để sẵn sàng cho các đợt kiểm tra, hãy sử dụng dịch vụ làm giấy phép VSATTP trọn gói của TINLAW. Chúng tôi hỗ trợ từ tư vấn, chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ đến nhận kết quả, giúp bạn tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro pháp lý.

Trên đây là những thông tin về: Kiểm tra an toàn thực phẩm. Liên hệ TINLAW qua hotline 0766 083 966 để được tư vấn nhanh chóng.