Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là gì? Điều kiện, hồ sơ và thủ tục

Luật sư Phạm Hoàng Hải

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Bạn là nhà đầu tư nước ngoài muốn mở công ty, thuê nhà xưởng hoặc góp vốn vào doanh nghiệp tại Việt Nam nhưng chưa rõ có cần Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay không? Từ năm 2026, Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã thay đổi đáng kể quy trình: tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài được thành lập trước, cơ quan cấp phép chuyển về Sở Tài chính, hồ sơ được số hóa trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư. Hiểu sai quy định có thể khiến bạn mất thời gian làm lại hồ sơ hoặc bị xử phạt. Bài viết dưới đây của TINLAW sẽ giải đáp đầy đủ những thông tin bạn cần biết.

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là gì?

Trong thực tế, nhiều nhà đầu tư quen gọi chung là giấy phép đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đầu tư. Tuy nhiên, tên gọi pháp lý hiện hành là Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, tiếng Anh là Investment Registration Certificate (viết tắt IRC).

Có thể hiểu đơn giản, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử do cơ quan đăng ký đầu tư cấp, ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư. Văn bản này được quy định tại Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/3/2026), thay thế Luật Đầu tư 2020, và được hướng dẫn bởi Nghị định 96/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 31/3/2026).

Với dự án cấp theo pháp luật cũ, nhà đầu tư có thể đang giữ Giấy phép đầu tư, Giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đầu tư. Các giấy tờ này tiếp tục có giá trị và có thể được cấp đổi sang Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định chuyển tiếp.

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thường có những thông tin nào?

Theo mẫu ban hành kèm Thông tư 55/2026/TT-BTC, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thường ghi nhận các nhóm thông tin cốt lõi sau:

  • Mã số dự án, ngày chứng nhận lần đầu và các lần chứng nhận điều chỉnh.
  • Tên dự án đầu tư.
  • Thông tin nhà đầu tư (tên, quốc tịch, giấy tờ pháp lý).
  • Mục tiêu và quy mô dự án.
  • Địa điểm thực hiện dự án, diện tích đất, mặt nước sử dụng (nếu có).
  • Tổng vốn đầu tư, trong đó có vốn góp của nhà đầu tư và vốn huy động.
  • Thời hạn hoạt động của dự án.
  • Tiến độ thực hiện dự án, tiến độ góp vốn.
  • Hình thức ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và căn cứ áp dụng (nếu có).
  • Các điều kiện đối với nhà đầu tư thực hiện dự án (nếu có).

Khác với Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không ghi nhận tư cách pháp nhân của công ty mà ghi nhận nội dung của một dự án cụ thể. Một doanh nghiệp có thể có nhiều dự án, mỗi dự án có một Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư riêng.

Phân biệt Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Một nhầm lẫn rất phổ biến là nghĩ rằng: có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) là đã đủ để nhà đầu tư nước ngoài hoạt động. Đây là cách hiểu chưa chính xác.

Nội dung Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)
Bản chất Ghi nhận dự án đầu tư Ghi nhận việc thành lập doanh nghiệp
Căn cứ Luật Đầu tư 2025, Nghị định 96/2026/NĐ-CP Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi 2025), Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Đối tượng Chủ yếu dự án của nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài thuộc diện Mọi doanh nghiệp
Cơ quan cấp Sở Tài chính hoặc Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính
Số lượng Mỗi dự án một giấy Mỗi doanh nghiệp một giấy
Thời hạn Gắn với thời hạn hoạt động của dự án Không ghi thời hạn

Vì vậy, trước khi triển khai, nhà đầu tư nước ngoài nên rà soát: dự án có thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không, ngành nghề có đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường không, và sau khi có IRC còn cần giấy phép con nào. Đây là bước nhiều nhà đầu tư bỏ qua, nhưng lại là điểm dễ phát sinh rủi ro nhất khi mở tài khoản vốn hoặc bị kiểm tra.

Xem thêm: IRC là gì? Phân biệt IRC và ERC

Điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Theo khoản 3 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư khi dự án đáp ứng các điều kiện sau:

  • Dự án không thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.
  • Có địa điểm thực hiện dự án hợp pháp (hợp đồng thuê, giấy tờ quyền sử dụng đất hoặc văn bản chấp thuận địa điểm).
  • Dự án phù hợp với quy hoạch theo quy định của pháp luật.
  • Đáp ứng điều kiện về suất đầu tư trên một diện tích đất, số lượng lao động sử dụng (nếu có).
  • Đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài (tỷ lệ sở hữu, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động theo cam kết quốc tế).

Với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư phải có Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư trước; cơ quan đăng ký đầu tư căn cứ quyết định này để cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Những trường hợp bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Theo Điều 26 Luật Đầu tư 2025, các trường hợp thường phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư gồm:

  • Dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
  • Dự án đầu tư của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện phải đáp ứng điều kiện và thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài (ví dụ: nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ).
  • Dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, sau khi đã có quyết định chấp thuận.

Điểm mới đáng chú ý: theo khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước, sau đó trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án. Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp phải có cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Trước đây, nhà đầu tư nước ngoài bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đầu tư rồi mới được thành lập công ty.

Trường hợp không phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Một số trường hợp không bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, gồm:

  • Dự án đầu tư của nhà đầu tư trong nước.
  • Dự án đầu tư của tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài nhưng không thuộc diện phải thực hiện thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài.
  • Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào tổ chức kinh tế đã thành lập (thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, không cấp IRC).

Tuy nhiên, theo khoản 4 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, nếu nhà đầu tư thuộc các trường hợp trên nhưng có nhu cầu, vẫn có thể đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, ví dụ để làm căn cứ hưởng ưu đãi đầu tư hoặc chứng minh dự án với đối tác, ngân hàng.

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, thủ tục thực hiện theo Điều 39, Điều 42 và Điều 43 Nghị định 96/2026/NĐ-CP như sau:

Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Hồ sơ gồm 01 bộ, lập theo mẫu tại Thông tư 55/2026/TT-BTC:

  • Văn bản đề nghị thực hiện dự án đầu tư, kèm cam kết chịu mọi chi phí, rủi ro nếu dự án không được chấp thuận.
  • Tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư: hộ chiếu (cá nhân) hoặc giấy chứng nhận thành lập, giấy tờ tương đương (tổ chức).
  • Đề xuất dự án đầu tư: tên dự án, mục tiêu, quy mô, vốn, phương án huy động vốn, địa điểm, thời hạn, tiến độ, nhu cầu lao động, đánh giá tác động, hiệu quả kinh tế – xã hội.
  • Tài liệu chứng minh năng lực tài chính: báo cáo tài chính 02 năm gần nhất, cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ, xác nhận số dư tài khoản hoặc tài liệu tương đương.
  • Tài liệu về địa điểm thực hiện dự án: hợp đồng thuê văn phòng, nhà xưởng hoặc giấy tờ quyền sử dụng đất.
  • Giải trình về sử dụng công nghệ (đối với dự án sử dụng công nghệ thuộc danh mục hạn chế chuyển giao).
  • Hợp đồng hợp tác kinh doanh (đối với dự án theo hình thức hợp đồng BCC).

Tài liệu do nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế.

Bước 2. Kê khai trực tuyến trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư

Theo Điều 42 và Điều 43 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trước khi nộp hồ sơ, nhà đầu tư kê khai trực tuyến thông tin dự án trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày kê khai, nhà đầu tư phải nộp hồ sơ cho cơ quan đăng ký đầu tư; quá thời hạn này, hồ sơ kê khai không còn hiệu lực.

Bước 3. Lựa chọn hình thức nộp hồ sơ

Nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính

Nhà đầu tư nộp hồ sơ bằng bản giấy tại cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền:

  • Sở Tài chính nơi thực hiện dự án (dự án ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế).
  • Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế (dự án trong các khu này).

Nộp trực tuyến

Nhà đầu tư nộp hồ sơ điện tử trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, có hoặc không sử dụng chữ ký số. Hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy.

Bước 4. Cơ quan đăng ký đầu tư thẩm định hồ sơ

Cơ quan đăng ký đầu tư kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, đối chiếu dự án với các điều kiện tại khoản 3 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Với hồ sơ nộp bằng bản giấy, cơ quan đăng ký đầu tư đề nghị Bộ Tài chính cấp mã số cho dự án trên hệ thống. Trường hợp cần thiết, cơ quan đăng ký đầu tư có thể lấy ý kiến các cơ quan liên quan về điều kiện tiếp cận thị trường, quy hoạch, an ninh quốc phòng.

Bước 5. Nhận kết quả

Theo khoản 3 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ:

  • Nếu dự án đáp ứng điều kiện, cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư.
  • Nếu không đáp ứng, cơ quan đăng ký đầu tư thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trường hợp bị từ chối hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Cơ quan đăng ký đầu tư có quyền từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nếu dự án thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Dự án thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.
  • Nhà đầu tư nước ngoài không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường (vượt tỷ lệ sở hữu, ngành nghề chưa cam kết mở cửa).
  • Địa điểm không phù hợp quy hoạch hoặc không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp.
  • Hồ sơ có thông tin giả mạo, không trung thực.

Sau khi được cấp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư có thể bị thu hồi khi dự án chấm dứt hoạt động theo quy định của Luật Đầu tư, ví dụ: nhà đầu tư tự quyết định chấm dứt; hết thời hạn hoạt động mà không được gia hạn; dự án không triển khai hoặc chậm tiến độ quá thời hạn cho phép mà không điều chỉnh; hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, bản án của tòa án, phán quyết trọng tài.

Khi nào nhà đầu tư được tiếp tục thực hiện?

Để tránh bị thu hồi, nhà đầu tư nên chủ động thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép đầu tư khi có thay đổi về vốn, địa điểm, mục tiêu, tiến độ; và thực hiện thủ tục gia hạn giấy phép đầu tư trước khi dự án hết thời hạn hoạt động. Khi đã khắc phục nguyên nhân vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, dự án có thể tiếp tục triển khai theo quy định.

Quy định về mã số dự án đầu tư

Mỗi dự án đầu tư được cấp một mã số dự án. Mã số này ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và được sử dụng để quản lý dự án trong suốt quá trình hoạt động, kể cả khi điều chỉnh, gia hạn hay chuyển nhượng.

Quy trình cấp mã số dự án

Bước 1: Nhà đầu tư kê khai thông tin dự án trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.

Bước 2: Khi hồ sơ đáp ứng điều kiện, hệ thống cấp mã số dự án. Với hồ sơ nộp bằng bản giấy, cơ quan đăng ký đầu tư có văn bản đề nghị Bộ Tài chính cấp mã số cho dự án.

Bước 3: Cơ quan đăng ký đầu tư ghi mã số dự án trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Mã số dự án khác với mã số doanh nghiệp (mã số thuế) ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Góc giải đáp những thắc mắc về Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư có thời hạn không?

Có. Thời hạn ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là thời hạn hoạt động của dự án, thường không quá 50 năm (một số dự án tại địa bàn ưu đãi có thể đến 70 năm). Khi hết thời hạn mà muốn tiếp tục, nhà đầu tư cần làm thủ tục gia hạn theo quy định.

Thay đổi vốn đầu tư, địa điểm có phải điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư không?

Có. Khi thay đổi nội dung chính của dự án ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh. Thời hạn giải quyết thông thường là 07 ngày làm việc; với thay đổi đơn giản như đổi tên dự án là 03 ngày làm việc.

Thay đổi người đại diện theo pháp luật có cần điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không?

Thông thường không, vì người đại diện theo pháp luật được ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nhà đầu tư chỉ cần đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.

Mất Giấy chứng nhận đầu tư phải làm sao?

Khi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư bị mất hoặc hư hỏng, nhà đầu tư nộp văn bản đề nghị cấp lại tại cơ quan đăng ký đầu tư đã cấp. Nội dung giấy cấp lại giữ nguyên như giấy đã cấp.

Có cần Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập công ty không?

Từ ngày 31/3/2026, không bắt buộc. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước, sau đó trong 12 tháng phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án.

Nắm rõ quy định về Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư sẽ giúp nhà đầu tư chủ động hoàn thiện thủ tục pháp lý và tránh những sai sót không đáng có khi triển khai dự án tại Việt Nam. Nếu bạn cần hỗ trợ trọn gói từ rà soát điều kiện tiếp cận thị trường, chuẩn bị hồ sơ đến nhận kết quả, dịch vụ làm giấy chứng nhận đầu tư của TINLAW luôn sẵn sàng đồng hành để thủ tục được thực hiện nhanh chóng, đúng quy định ngay từ những ngày đầu.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN GIẤY CHỨNG NHẬN ĐẦU TƯ

Luật sư TINLAW tiếp nhận thông tin và tư vấn hướng giải quyết phù hợp.

Thông tin được sử dụng để liên hệ tư vấn dịch vụ.

5/5 - (1 bình chọn)
TL
TINLAW
Xin chào, TINLAW
giúp gì cho bạn?
Nhắn tin Fanpage
facebook.com/congtyluattinlaw
Z
Nhắn tin Zalo
0766.083.966
Gọi hotline
0766 083 966