Quy Định Về Thừa Kế Đất Đai Của Bố Mẹ Theo Luật Mới 2026

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Thừa kế đất đai của bố mẹ luôn là nội dung nhạy cảm, dễ phát sinh mâu thuẫn giữa các anh chị em trong gia đình nếu không được thực hiện đúng quy định pháp luật. Dưới đây là những điểm cần nắm rõ về quy định thừa kế đất đai của bố mẹ theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2024, cập nhật theo các văn bản hướng dẫn mới nhất năm 2026.

Quy định về thừa kế đất đai của bố mẹ theo Luật mới 2026 như thế nào? Về vấn đề này, TinLaw xin giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây như sau.

Quy định về thừa kế đất đai của bố mẹ

Đất đai của bố mẹ được thừa kế theo di chúc nếu bố mẹ để lại di chúc hợp pháp; nếu không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp, di sản sẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế theo Bộ luật Dân sự 2015.

Căn cứ Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.”

Theo đó, quyền sử dụng đất của bố mẹ sau khi qua đời sẽ trở thành di sản thừa kế, được chia theo một trong hai hình thức: thừa kế theo di chúc (nếu bố mẹ đã lập di chúc hợp pháp trước khi mất) hoặc thừa kế theo pháp luật (áp dụng khi không có di chúc, di chúc không hợp pháp hoặc người được chỉ định trong di chúc không còn quyền hưởng). Việc xác định đúng hình thức thừa kế là bước đầu tiên và quan trọng nhất để tránh phát sinh tranh chấp đất đai sau này giữa các con.

Ai được thừa kế đất đai của bố mẹ theo quy định mới

Nếu có di chúc hợp pháp, đất đai được chia theo đúng nội dung di chúc; nếu không có di chúc, đất đai được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ/chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi (nếu còn sống) và các con (đẻ, nuôi) của người để lại di sản.

– Trường hợp có di chúc hợp pháp

Nếu bố hoặc mẹ để lại di chúc hợp pháp (lập đúng hình thức, đúng ý chí, minh mẫn khi lập di chúc), đất đai sẽ được chia theo đúng nội dung di chúc đó. Tuy nhiên, pháp luật vẫn bảo vệ một số đối tượng đặc biệt: theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động, và cha, mẹ, vợ, chồng của người để lại di sản vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, dù di chúc không cho họ hưởng hoặc cho hưởng ít hơn.

– Trường hợp không có di chúc (thừa kế theo pháp luật)

Khi không có di chúc, di sản được chia theo hàng thừa kế quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng, bị truất quyền hưởng hoặc từ chối nhận di sản.

– Trường hợp thừa kế thế vị

Nếu con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống (Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015). Đây là quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của thế hệ sau trong gia đình khi có sự việc không mong muốn xảy ra.

Các điều kiện, giấy tờ cần chuẩn bị khi khai nhận di sản thừa kế đất đai

Người thừa kế cần chuẩn bị giấy chứng tử của bố mẹ, giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân, sổ đỏ/sổ hồng hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất, và thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng trước khi đăng ký sang tên tại cơ quan đất đai.

Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế đất đai thường gồm:

• Giấy chứng tử của người để lại di sản (bố hoặc mẹ);
• Di chúc hợp pháp (nếu có) hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa những người thừa kế với người để lại di sản (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn…);
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ/sổ hồng) đứng tên người để lại di sản;
• Căn cước công dân, giấy tờ tùy thân của những người thừa kế;
• Văn bản khai nhận hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế được công chứng.

Sau khi hoàn tất văn bản khai nhận di sản thừa kế tại tổ chức công chứng, người thừa kế thực hiện thủ tục đăng ký biến động, sang tên Giấy chứng nhận tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực nơi có đất. Nếu quá trình này phát sinh vướng mắc, ví dụ giấy tờ đất bị thất lạc, thiếu người thừa kế hoặc có tranh chấp giữa các bên, bạn nên tham khảo dịch vụ tư vấn nhà đất để được luật sư hỗ trợ đúng quy trình.

Nghĩa vụ tài chính khi nhận thừa kế đất đai của bố mẹ

Con nhận thừa kế đất đai từ cha mẹ đẻ được miễn thuế thu nhập cá nhân và miễn lệ phí trước bạ theo quy định hiện hành, do đây là quan hệ thừa kế giữa cha mẹ và con đẻ thuộc diện được miễn theo pháp luật thuế.

Cụ thể, theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn về lệ phí trước bạ, thu nhập từ nhận thừa kế là bất động sản giữa cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ (và một số quan hệ thân nhân khác như vợ chồng, ông bà với cháu, anh chị em ruột) được miễn thuế thu nhập cá nhân và miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký sang tên. Tuy nhiên, người thừa kế vẫn cần thực hiện đầy đủ thủ tục kê khai để cơ quan thuế xác nhận thuộc diện miễn, không có nghĩa là đương nhiên được bỏ qua bước kê khai.

Luật sư tư vấn thừa kế đất đai của bố mẹ

Luật sư đất đai của TinLaw hỗ trợ xác định hàng thừa kế, soạn thảo văn bản khai nhận di sản, hướng dẫn hồ sơ sang tên và đại diện giải quyết khi có tranh chấp giữa những người thừa kế.

Cụ thể, TinLaw hỗ trợ khách hàng các nội dung sau:

• Giải đáp điều kiện, hàng thừa kế và quyền lợi của từng người thừa kế đất đai của bố mẹ;
• Hướng dẫn hồ sơ, các giấy tờ cần thiết để khai nhận và đăng ký sang tên di sản thừa kế;
• Hướng dẫn quy trình, thời gian thực hiện thủ tục thừa kế đất đai tại tổ chức công chứng và cơ quan đăng ký đất đai;
• Hỗ trợ giải quyết tranh chấp đất đai phát sinh giữa những người thừa kế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Nếu gia đình có nhiều người thừa kế, tài sản phức tạp hoặc có dấu hiệu mâu thuẫn ngay từ đầu, bạn nên tìm đến luật sư đất đai có kinh nghiệm để được tư vấn phương án phân chia phù hợp, hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp kéo dài. Về chi phí, bạn có thể tham khảo trước tại bài chi phí thuê luật sư đất đai để chủ động cân đối trước khi sử dụng dịch vụ.

Cam kết chất lượng dịch vụ:

TinLaw hoạt động theo phương châm “Chuẩn pháp lý – Vững niềm tin”, cam kết đảm bảo chất lượng dịch vụ, cụ thể như sau:

• Đảm bảo thực hiện công việc theo đúng tiến độ đã thỏa thuận; tuân thủ đúng quy định của pháp luật; đúng với quy tắc đạo đức nghề luật.
• Đặt quyền lợi khách hàng lên hàng đầu; nỗ lực hết mình để mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ tốt nhất.
• Bảo mật thông tin khách hàng cung cấp và các thông tin liên quan đến khách hàng.

Kết Luận

Trên đây là bài viết về “Quy định về thừa kế đất đai của bố mẹ theo Luật mới 2026”. Việc xác định đúng hình thức thừa kế, hàng thừa kế và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình khai nhận, sang tên di sản diễn ra thuận lợi, hạn chế tối đa tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình. Để tìm hiểu thêm các quy định khác liên quan đến lĩnh vực đất đai, thừa kế, mời Quý khách tham khảo thêm các bài viết khác của TinLaw hoặc liên hệ trực tiếp để được tư vấn miễn phí.