Bố mẹ mất thì tài sản thuộc về ai? Tài sản được chia cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật nếu không có di chúc hợp pháp. Tìm hiểu người được hưởng và thủ tục phân chia di sản.
Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội
Nếu bố mẹ mất thì tài sản thuộc về ai? Khi bố mẹ qua đời, một trong những vấn đề quan trọng và thường gây tranh chấp là việc tài sản thừa kế sẽ thuộc về ai, được phân chia như thế nào và theo trình tự ra sao. Bài viết dưới đây TINLAW sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định của pháp luật Việt Nam liên quan đến quyền thừa kế tài sản khi bố mẹ mất.
Nếu nố mẹ mất thì tài sản thuộc về ai?
Theo quy định của Bộ luật Dân sự Việt Nam, khi bố mẹ mất, tài sản của họ sẽ trở thành di sản thừa kế và được chia lại cho những người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc (nếu có để lại).
- Trường hợp có di chúc hợp pháp:
Tài sản sẽ được chia theo nội dung trong di chúc, trừ khi có người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định của pháp luật (ví dụ: con chưa thành niên, người mất khả năng lao động…).
- Trường hợp không có di chúc:
Tài sản sẽ được chia theo quy định về thừa kế theo pháp luật, căn cứ vào hàng thừa kế.
Hướng dẫn phân chia quyền thừa kế tài sản?
Để phân chia tài sản của bố mẹ khi qua đời, bạn cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Xác định tài sản để lại
Tài sản có thể bao gồm: nhà đất, sổ tiết kiệm, xe cộ, tiền mặt, cổ phiếu… Bạn cần có giấy tờ chứng minh tài sản thuộc quyền sở hữu của người đã mất.
Bước 2: Xác định người thừa kế hợp pháp
Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm:
- Vợ/chồng còn sống
- Con ruột, con nuôi
- Cha mẹ ruột, cha mẹ nuôi
Bước 3: Làm văn bản thỏa thuận phân chia di sản
Nếu các bên thừa kế đồng thuận, có thể lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản tại văn phòng công chứng.
Bước 4: Thực hiện thủ tục khai nhận di sản
Đây là thủ tục bắt buộc nếu tài sản là bất động sản hoặc tài sản có giá trị lớn. Hồ sơ cần có: giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh mối quan hệ, giấy tờ tài sản, bản cam kết không có tranh chấp…
Xác định quyền thừa kế theo pháp luật khi bố mẹ mất?
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, nếu không có di chúc, quyền thừa kế sẽ được xác định như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất: Vợ/chồng; Con (kể cả con nuôi, con ngoài giá thú nếu được công nhận); Cha mẹ (kể cả cha mẹ nuôi)
- Hàng thừa kế thứ hai: Ông bà nội, ngoại; Anh, chị, em ruột
- Hàng thừa kế thứ ba: Cô, dì, chú, bác, cậu ruột; Cháu ruột (con của anh, chị, em ruột); Người nuôi dưỡng hoặc được nuôi dưỡng
Việc chia tài sản được tiến hành theo nguyên tắc ngang hàng, nghĩa là những người thuộc cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần tài sản bằng nhau.
Thủ tục đòi quyền thừa kế phần di sản của bố mẹ để lại?
Nếu bạn là người có quyền thừa kế nhưng chưa được chia hoặc bị người khác chiếm đoạt, bạn có thể thực hiện thủ tục khởi kiện để đòi lại phần thừa kế:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
- Đơn khởi kiện
- Giấy chứng tử của bố
- Giấy tờ chứng minh mối quan hệ thừa kế
- Tài liệu chứng minh tài sản là di sản thừa kế
- Giấy tờ chứng minh tài sản đang bị chiếm giữ trái pháp luật
Bước 2: Nộp đơn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền
Tòa án nơi có tài sản hoặc nơi cư trú của bị đơn là nơi có thẩm quyền giải quyết.
Bước 3: Tham gia phiên tòa
Bạn cần cung cấp chứng cứ, nhân chứng (nếu có) để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Lưu ý: Thời hiệu khởi kiện yêu cầu chia thừa kế là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (ngày người để lại di sản chết).
Vấn đề “Bố mẹ mất tài sản thuộc về ai?” không chỉ mang tính pháp lý mà còn liên quan đến đạo đức và tình cảm gia đình. Việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật sẽ giúp bạn bảo vệ tài sản, tránh tranh chấp và giữ gìn hòa khí trong gia đình.
Liên hệ với Luật sư thừa kế của công ty Luật TINLAW theo hotline 0766 083 966 để được tư vấn chi tiết hơn về vấn đề này nhé.