Các hình thức ưu đãi đầu tư và cách hưởng mới nhất

❝

4 hình thức ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư 2025, đối tượng được hưởng, nguyên tắc áp dụng và thủ tục hưởng ưu đãi theo Điều 24 Nghị định 96/2026.

Luật sư Phạm Hoàng Hải

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

ưu đãi đầu tư

Ưu đãi đầu tư là công cụ quan trọng giúp nhà đầu tư giảm chi phí thuế, tiền thuê đất và thuế nhập khẩu, từ đó rút ngắn thời gian thu hồi vốn. Tuy nhiên, ưu đãi không được áp dụng tự động: nhà đầu tư phải thuộc đúng đối tượng, đáp ứng điều kiện và thực hiện đúng thủ tục. Từ năm 2026, Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã điều chỉnh đáng kể cơ chế ưu đãi, từ đối tượng, địa bàn đến nguyên tắc áp dụng. Bài viết dưới đây, TINLAW tổng hợp các hình thức ưu đãi đầu tư hiện hành và hướng dẫn cách để dự án được hưởng ưu đãi đúng quy định.

Các hình thức ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư 2025

Theo khoản 2 Điều 14 Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư có thể được hưởng các hình thức ưu đãi sau:

Hình thức ưu đãi Nội dung Pháp luật quy định mức cụ thể
Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp Áp dụng thuế suất thấp hơn thuế suất thông thường có thời hạn hoặc toàn bộ thời gian thực hiện dự án; miễn thuế, giảm thuế Pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp
Miễn thuế nhập khẩu Miễn thuế với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện để thực hiện dự án Pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuê mặt nước Miễn, giảm có thời hạn tùy ngành nghề, địa bàn Pháp luật đất đai
Khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ Được khấu hao nhanh hoặc tăng chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế Pháp luật thuế, kế toán

Bên cạnh ưu đãi, khoản 3 Điều 14 Luật Đầu tư 2025 còn quy định các hình thức hỗ trợ đầu tư, như hỗ trợ phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội; hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; hỗ trợ tín dụng; hỗ trợ tiếp cận địa điểm sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ khoa học, công nghệ. Luật cũng bổ sung cơ chế Quỹ Hỗ trợ đầu tư (Điều 16) và ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt (Điều 17) cho các dự án chiến lược.

Đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư

Khoản 1 Điều 14 Luật Đầu tư 2025 xác định ba nhóm đối tượng chính, được Điều 19 Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết:

Nhóm 1 – Dự án thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư hoặc đặc biệt ưu đãi đầu tư theo Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP (công nghệ cao, công nghệ chiến lược, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, R&D, nông nghiệp, giáo dục, y tế…).

Nhóm 2 – Dự án thực hiện tại địa bàn ưu đãi đầu tư, gồm địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Từ ngày 31/3/2026, theo Điều 22 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được giao xác định và công bố địa bàn ưu đãi đầu tư đến cấp xã, thay cho cơ chế danh mục do Chính phủ ban hành tập trung trước đây.

Nhóm 3 – Dự án có quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động hoặc có tính chất đặc thù, như: dự án có quy mô vốn từ 6.000 tỷ đồng trở lên đáp ứng điều kiện giải ngân theo quy định; dự án tại nông thôn sử dụng nhiều lao động; doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ; dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ; dự án thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển; dự án phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị…

Cách để được hưởng ưu đãi đầu tư

Thủ tục áp dụng ưu đãi theo Điều 24 Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Cách hưởng ưu đãi phụ thuộc vào việc dự án có văn bản đăng ký đầu tư hay không:

Trường hợp 1 – Dự án có Quyết định chấp thuận chủ trương, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Quyết định chấp thuận nhà đầu tư. Các văn bản này, trong đó phổ biến nhất là giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, ghi nhận hình thức, căn cứ và điều kiện áp dụng ưu đãi đầu tư. Nhà đầu tư căn cứ nội dung ghi nhận để thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi tại cơ quan thuế, cơ quan hải quan và cơ quan quản lý đất đai.

Trường hợp 2 – Dự án không có các văn bản trên. Nhà đầu tư tự xác định ưu đãi căn cứ vào đối tượng hưởng ưu đãi tại Điều 19 Nghị định 96/2026/NĐ-CP và pháp luật liên quan, sau đó thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi trực tiếp tại cơ quan thuế, hải quan, đất đai.

Các bước thực hiện trên thực tế

Bước 1: Xác định đối tượng ưu đãi ngay từ khi lập dự án. Rà soát mục tiêu dự án có thuộc ngành nghề ưu đãi không, địa điểm có thuộc địa bàn ưu đãi do UBND cấp tỉnh công bố không, quy mô vốn, lao động có đáp ứng điều kiện không.

Bước 2: Đề nghị ghi nhận ưu đãi trong hồ sơ đăng ký đầu tư. Trong văn bản đề nghị thực hiện dự án và đề xuất dự án đầu tư, nhà đầu tư nêu rõ đề xuất hưởng ưu đãi và căn cứ. Mục tiêu dự án cần được diễn đạt rõ ràng, gắn với mã ngành để làm căn cứ xác định ưu đãi.

Bước 3: Thực hiện thủ tục tại cơ quan chuyên ngành.

  • Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp: doanh nghiệp tự xác định và kê khai ưu đãi khi quyết toán thuế, hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động được ưu đãi.
  • Miễn thuế nhập khẩu: thông báo danh mục hàng hóa miễn thuế với cơ quan hải quan trước khi nhập khẩu theo quy định.
  • Miễn, giảm tiền thuê đất: nộp hồ sơ đề nghị miễn, giảm tại cơ quan thuế hoặc cơ quan quản lý đất đai theo quy định.

Bước 4: Duy trì điều kiện hưởng ưu đãi. Theo khoản 8 Điều 14 Luật Đầu tư 2025, ưu đãi được áp dụng có thời hạn và trên cơ sở kết quả thực hiện dự án. Nhà đầu tư cần đáp ứng điều kiện trong suốt thời gian hưởng ưu đãi.

Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt

Theo Điều 17 Luật Đầu tư 2025 và Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, một số dự án có ý nghĩa chiến lược như trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển quy mô lớn, dự án công nghệ số trọng điểm, bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo… có thể được hưởng mức ưu đãi cao hơn, nếu đáp ứng điều kiện về quy mô vốn và tiến độ giải ngân. Mức ưu đãi và thời hạn áp dụng cụ thể thực hiện theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp và đất đai.

Nguyên tắc áp dụng và bảo đảm ưu đãi đầu tư

Nguyên tắc áp dụng

Theo Điều 14 Luật Đầu tư 2025 và Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP:

  • Chọn mức ưu đãi cao nhất: dự án đáp ứng điều kiện hưởng nhiều mức ưu đãi khác nhau (kể cả ưu đãi đặc biệt) được lựa chọn áp dụng mức cao nhất.
  • Cộng hưởng ngành nghề và địa bàn: dự án thuộc ngành nghề ưu đãi thực hiện tại địa bàn khó khăn được hưởng mức ưu đãi tương đương địa bàn đặc biệt khó khăn.
  • Dự án quy mô vốn lớn: dự án từ 6.000 tỷ đồng trở lên đáp ứng điều kiện được hưởng ưu đãi tương đương dự án tại địa bàn đặc biệt khó khăn, kể cả khi không đặt tại địa bàn đó.
  • Ưu đãi có thời hạn, gắn với kết quả thực hiện: không đương nhiên hưởng đến hết vòng đời dự án nếu không còn đáp ứng điều kiện.
  • Mức ưu đãi cụ thể theo pháp luật chuyên ngành: Nghị định 96/2026/NĐ-CP dẫn chiếu sang pháp luật thuế, hải quan, đất đai để xác định mức và thời hạn.

Bảo đảm ưu đãi khi pháp luật thay đổi

Theo Điều 4 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nếu văn bản pháp luật mới làm ảnh hưởng bất lợi đến ưu đãi mà nhà đầu tư đang được hưởng, nhà đầu tư có thể tiếp tục áp dụng ưu đãi cũ cho thời gian còn lại, hoặc đề nghị áp dụng biện pháp bảo đảm đầu tư khác. Cơ quan đăng ký đầu tư xem xét đề xuất trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.

Lưu ý khi dự án thay đổi

Khi thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép đầu tư để bổ sung mục tiêu, thay đổi địa điểm, tăng quy mô, nhà đầu tư cần rà soát lại ưu đãi: mục tiêu mới có thể được ưu đãi riêng, còn việc chuyển địa điểm ra khỏi địa bàn ưu đãi có thể làm mất ưu đãi gắn với địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp FDI có được hưởng ưu đãi như doanh nghiệp trong nước không?

Có. Ưu đãi đầu tư áp dụng căn cứ vào ngành nghề, địa bàn, quy mô dự án, không phân biệt nhà đầu tư trong nước hay nước ngoài.

Ưu đãi đầu tư có tự động được áp dụng không?

Không. Nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện, được ghi nhận trên văn bản đăng ký đầu tư (nếu có) hoặc tự xác định và thực hiện thủ tục tại cơ quan thuế, hải quan, đất đai.

Làm sao biết dự án có thuộc địa bàn ưu đãi không?

Từ năm 2026, địa bàn ưu đãi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định và công bố đến cấp xã. Nhà đầu tư cần tra cứu văn bản công bố của tỉnh nơi thực hiện dự án.

Dự án đang hưởng ưu đãi mà điều chỉnh mục tiêu thì ưu đãi thay đổi thế nào?

Phần mục tiêu giữ nguyên tiếp tục hưởng ưu đãi nếu vẫn đáp ứng điều kiện. Mục tiêu bổ sung được xem xét ưu đãi riêng; doanh nghiệp cần hạch toán riêng thu nhập từng phần để xác định ưu đãi chính xác.

TINLAW tư vấn ưu đãi đầu tư

Đội ngũ luật sư TINLAW hỗ trợ nhà đầu tư rà soát ngành nghề, địa bàn, quy mô để xác định ưu đãi có thể hưởng; tư vấn cách diễn đạt mục tiêu dự án và đề xuất ưu đãi trong hồ sơ đăng ký đầu tư; đồng thời hướng dẫn thủ tục hưởng ưu đãi tại cơ quan thuế, hải quan và đất đai. Với dự án mới, TINLAW hỗ trợ trọn gói qua dịch vụ làm giấy chứng nhận đầu tư; với dự án đang hoạt động cần điều chỉnh để hưởng ưu đãi, liên hệ dịch vụ điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư để được tư vấn miễn phí ban đầu.

Căn cứ pháp lý tham khảo: Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 (Điều 14, 16, 17); Nghị định 96/2026/NĐ-CP (Điều 4, 19, 20, 21, 22, 24, Phụ lục II).

Đánh giá post
TL
TINLAW
Xin chào, TINLAW
giúp gì cho bạn?
Nhắn tin Fanpage
facebook.com/congtyluattinlaw
Z
Nhắn tin Zalo
0766.083.966
Gọi hotline
0766 083 966