Thuận tình ly hôn nhưng vắng mặt một bên có thể khiến Tòa án không đủ căn cứ công nhận thuận tình ly hôn do hai bên phải thể hiện sự tự nguyện và tham gia thủ tục hòa giải theo quy định.
Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội
Cho tôi hỏi, vợ chồng tôi đã thống nhất thuận tình ly hôn nhưng chồng tôi đang công tác xa (hoặc đang ở nước ngoài) nên không thể có mặt tại Tòa án. Vậy thuận tình ly hôn nhưng một bên vắng mặt có được không và thủ tục thực hiện như thế nào? (Câu hỏi của bạn đọc). Chào bạn, Ban Luật sư TINLAW xin giải đáp như sau:
Ly hôn thuận tình có bắt buộc cả hai vợ chồng đến Tòa?
Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.
Về thủ tục, Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ. Nếu hòa giải đoàn tụ thành thì Tòa án đình chỉ giải quyết yêu cầu. Nếu hòa giải không thành mà các bên vẫn tự nguyện ly hôn và đáp ứng điều kiện luật định thì Tòa án mới ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
Vì cần hòa giải, nên về nguyên tắc, trong thủ tục thuận tình ly hôn cả hai vợ chồng cần có mặt tại Tòa án theo giấy triệu tập để tham gia hòa giải và xác nhận ý chí tự nguyện ly hôn.
Thuận tình ly hôn nhưng một bên vắng mặt có giải quyết được không?
Từ quy định nêu trên, nhiều quan điểm cho rằng nếu một bên vắng mặt thì Tòa án không thể tiến hành hòa giải, do đó không giải quyết được việc thuận tình ly hôn, vì phải bảo đảm tính “thuận tình” của vụ việc. Trường hợp vợ chồng không có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt mà sau hai lần triệu tập hợp lệ vẫn vắng mặt, Tòa án có thể ra quyết định đình chỉ giải quyết việc dân sự.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy không phải mọi trường hợp vắng mặt đều bị đình chỉ. Khi một bên có lý do chính đáng không thể đến Tòa và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, một số Tòa án vẫn xem xét giải quyết, nhất là khi vụ việc có yếu tố nước ngoài. Việc chấp nhận hay không phụ thuộc vào từng Tòa án và hồ sơ cụ thể. Vì vậy, bạn nên liên hệ Tòa án nơi nộp hồ sơ để được hướng dẫn cụ thể ngay từ đầu, tránh bị hoãn, kéo dài thời gian.
Ngại thủ tục, giấy tờ? TINLAW nhận ly hôn trọn gói.
Luật sư tư vấn miễn phí, dự trù chi phí & thời gian rõ ràng, bảo mật tuyệt đối.
Những trường hợp Tòa án có thể giải quyết khi một bên vắng mặt
Tòa án thường xem xét giải quyết khi một bên vắng mặt trong các trường hợp có lý do chính đáng và được chứng minh bằng giấy tờ, ví dụ:
– Một bên đang định cư, làm việc, học tập ở nước ngoài, không thể về Việt Nam đúng lịch triệu tập;
– Một bên đang ốm nặng, điều trị dài ngày tại cơ sở y tế, có xác nhận của bệnh viện;
– Một bên đang chấp hành án phạt tù, điều trị bắt buộc hoặc bị hạn chế đi lại theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền;
– Một bên làm việc ở nơi đặc thù (ngoài khơi, vùng biên giới, hải đảo…) và có xác nhận của cơ quan, đơn vị quản lý;
– Trường hợp bất khả kháng khác như thiên tai, dịch bệnh, bão lũ.
Dù thuộc trường hợp nào, điều kiện quan trọng là Tòa án xác định được ý chí tự nguyện ly hôn của người vắng mặt, thông qua đơn đề nghị và các văn bản thể hiện rõ sự đồng thuận về ly hôn, nuôi con, chia tài sản.
Có thể làm đơn xin vắng mặt khi ly hôn thuận tình không?
Có. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có quyền đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt. Với thuận tình ly hôn, bên không thể đến Tòa có thể làm đơn đề nghị giải quyết việc dân sự vắng mặt kèm theo các giấy tờ chứng minh lý do vắng mặt. Đơn nên thể hiện rõ các nội dung sau:
– Thông tin của người làm đơn và Tòa án đang thụ lý vụ việc, số thụ lý (nếu có);
– Khẳng định tự nguyện ly hôn, đã thống nhất về nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản và không có tranh chấp;
– Lý do không thể có mặt và đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt;
– Cam kết chấp nhận quyết định của Tòa án và địa chỉ, số điện thoại để Tòa án gửi văn bản tố tụng.
Lưu ý: Đơn đề nghị vắng mặt là văn bản riêng, không thay thế mẫu đơn ly hôn thuận tình. Việc chấp nhận đơn xin vắng mặt thuộc thẩm quyền của Tòa án, không phải mọi trường hợp đều được chấp nhận.
Thủ tục thuận tình ly hôn khi một bên không thể đến Tòa
Khi một bên không thể đến Tòa, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, gồm: đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (xem mẫu đơn ly hôn thuận tình mới nhất), giấy chứng nhận đăng ký kết hôn bản chính, giấy khai sinh của con (nếu có), căn cước công dân hoặc hộ chiếu của hai bên, giấy tờ chứng minh tài sản chung, nợ chung (nếu có).
Bước 2: Chuẩn bị đơn đề nghị giải quyết vắng mặt của bên không thể đến Tòa, kèm giấy tờ chứng minh lý do (xác nhận của bệnh viện, cơ quan quản lý, giấy tờ cư trú nước ngoài…). Với giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp, cần hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo quy định) và dịch thuật, công chứng sang tiếng Việt.
Bước 3: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền, thường là Tòa án nơi cư trú hoặc làm việc của một trong hai bên. Có thể nộp trực tiếp, qua đường bưu điện hoặc qua cổng thông tin điện tử nếu Tòa án có hỗ trợ.
Bước 4: Tòa án thụ lý, thông báo nộp lệ phí và triệu tập. Người có mặt sẽ tham gia hòa giải, bên vắng mặt gửi văn bản thể hiện ý chí theo đơn đã nộp. Tòa án xem xét từng trường hợp để quyết định có chấp nhận giải quyết vắng mặt hay không.
Bước 5: Nếu đủ điều kiện, Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Thời gian giải quyết thuận tình ly hôn thông thường khoảng 02 đến 03 tháng, có thể kéo dài hơn nếu một bên ở nước ngoài.
Lưu ý: theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng trong vụ việc ly hôn. Việc ủy quyền (nếu có) chủ yếu để nhận các văn bản tố tụng của Tòa án.
Ngại thủ tục, giấy tờ? TINLAW nhận ly hôn trọn gói.
Luật sư tư vấn miễn phí, dự trù chi phí & thời gian rõ ràng, bảo mật tuyệt đối.
Nếu một bên cố tình không đến Tòa thì giải quyết thế nào?
Trường hợp một bên cố tình không đến Tòa dù đã được triệu tập hợp lệ, không có lý do chính đáng và không có đơn xin vắng mặt, Tòa án không thể xác định được ý chí thuận tình của người đó. Khi đó:
– Tòa án có thể ra quyết định đình chỉ giải quyết việc dân sự đối với yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, vì không còn đáp ứng điều kiện thuận tình;
– Người còn lại có quyền nộp đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn đơn phương theo Điều 51 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Khi đó, vụ việc được giải quyết theo thủ tục tố tụng, bị đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt thì Tòa án vẫn có thể xét xử vắng mặt;
– Vợ chồng cần chuẩn bị chứng cứ về tình trạng hôn nhân, nuôi con, tài sản chung để Tòa án giải quyết toàn diện.
Vì phải chuyển sang ly hôn đơn phương, thời gian và chi phí thường tăng lên. Nếu hai bên còn thiện chí, bạn nên trao đổi để bên kia làm đơn xin vắng mặt đúng quy định thay vì để Tòa đình chỉ.
Một bên đang ở nước ngoài có thuận tình ly hôn được không?
Được. Việc một hoặc cả hai bên đang ở nước ngoài không làm mất quyền yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn tại Tòa án Việt Nam, nhưng đây là vụ việc có yếu tố nước ngoài nên có một số điểm cần lưu ý:
– Thẩm quyền: Tòa án nơi cư trú, làm việc của vợ hoặc chồng ở Việt Nam có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn;
– Bên ở nước ngoài làm đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, thể hiện rõ sự tự nguyện ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản và cung cấp địa chỉ, thông tin liên lạc;
– Giấy tờ lập ở nước ngoài cần được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp miễn) và dịch sang tiếng Việt theo quy định;
– Có thể chỉ định người ở Việt Nam (người thân hoặc luật sư) nhận các văn bản tố tụng thay mình để Tòa án tống đạt hợp lệ;
– Thời gian giải quyết thường dài hơn vì phải tống đạt, xác minh giấy tờ ở nước ngoài.
Ngoài ra, nếu ly hôn được công nhận ở Việt Nam, bạn có thể phải thực hiện thêm thủ tục ghi chú ly hôn vào sổ hộ tịch để cập nhật tình trạng hôn nhân.
Câu hỏi thường gặp
Thuận tình ly hôn vắng mặt một bên không có đơn xin vắng mặt thì sao?
Nếu không có đơn xin vắng mặt mà sau hai lần triệu tập hợp lệ một bên vẫn vắng mặt, Tòa án có thể đình chỉ giải quyết việc dân sự. Khi đó, người còn lại có thể làm đơn ly hôn đơn phương.
Có thể nhờ luật sư đi thay khi thuận tình ly hôn không?
Không. Đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng trong vụ việc ly hôn. Luật sư có thể tư vấn, soạn hồ sơ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, còn việc xác nhận ý chí ly hôn vẫn phải do đương sự thể hiện.
Thuận tình ly hôn khi một bên ở nước ngoài mất bao lâu?
Thông thường khoảng 02 đến 03 tháng đối với thuận tình ly hôn thông thường. Với vụ việc có yếu tố nước ngoài, thời gian có thể kéo dài hơn do phải tống đạt văn bản, hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật giấy tờ.
Cần hỗ trợ thủ tục thuận tình ly hôn khi một bên vắng mặt thì liên hệ ai?
Bạn có thể liên hệ TINLAW qua hotline 0766 083 966 để được tư vấn. Chúng tôi hỗ trợ soạn thảo đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, đơn xin vắng mặt, chuẩn bị hồ sơ, làm việc với Tòa án và hướng dẫn thủ tục hợp pháp hóa giấy tờ nước ngoài.
Trân trọng!