Thuận tình ly hôn có phải hòa giải không? Hòa giải mấy lần?

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Thuận tình ly hôn hòa giải mấy lần? Khi hai vợ chồng đã thống nhất thuận tình ly hôn, nhiều người cho rằng không còn gì để hòa giải và muốn Tòa án giải quyết ngay cho nhanh. Câu trả lời ngắn gọn: thuận tình ly hôn có hòa giải, vì hòa giải đoàn tụ là bước bắt buộc do Thẩm phán thực hiện, nhưng pháp luật không giới hạn số lần hòa giải và khi hai bên đã kiên quyết ly hôn thì buổi hòa giải thường diễn ra rất nhanh. Bài viết giải thích rõ theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và thực tế giải quyết tại Tòa án hiện nay.

Hòa giải khi ly hôn là gì?

Theo Điều 54 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, khi giải quyết việc ly hôn, Tòa án tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Hòa giải ly hôn (hay hòa giải trong ly hôn) là hoạt động do Thẩm phán thực hiện nhằm giúp vợ chồng xem xét lại, hàn gắn quan hệ hôn nhân và đoàn tụ trước khi Tòa án quyết định cho ly hôn.

Mục đích của hòa giải là bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình, hạn chế việc ly hôn bột phát. Vì vậy, đây là thủ tục mà Tòa án phải thực hiện, chứ không phải thủ tục tùy ý của các bên.

Thuận tình ly hôn có phải hòa giải không?

Có. Nhiều người nghĩ rằng đồng thuận ly hôn có cần hòa giải không thì câu trả lời là không cần vì hai bên đã thống nhất. Tuy nhiên, theo Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, sau khi thụ lý đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ.

Nếu hòa giải đoàn tụ thành, Tòa án đình chỉ giải quyết yêu cầu. Nếu hòa giải không thành mà vợ chồng vẫn tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, nuôi con, cấp dưỡng, bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Như vậy, thuận tình ly hôn có hòa giải không: có, hòa giải đoàn tụ là bước bắt buộc trong thủ tục thuận tình ly hôn. Cách hiểu thuận tình ly hôn không cần hòa giải là chưa chính xác, trừ những trường hợp đặc biệt không thể tiến hành hòa giải được (xem phần dưới đây).

Thuận tình ly hôn phải hòa giải mấy lần?

Pháp luật không quy định cụ thể thuận tình ly hôn hòa giải mấy lần. Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 chỉ yêu cầu Thẩm phán tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ, không giới hạn số lần.

Trên thực tế:

– Với đa số vụ việc, nếu cả hai vợ chồng có mặt và thể hiện rõ ý chí tự nguyện ly hôn, Tòa án thường tổ chức 01 buổi hòa giải, lập biên bản hòa giải không thành rồi giải quyết;

– Nếu Thẩm phán nhận thấy còn khả năng đoàn tụ (ví dụ một bên còn lưỡng lự, có con nhỏ, mâu thuẫn không quá nghiêm trọng), có thể tổ chức thêm buổi hòa giải trong thời hạn giải quyết;

– Số lần hòa giải do Tòa án quyết định tùy từng vụ việc, trong phạm vi thời hạn chuẩn bị giải quyết việc dân sự theo quy định.

Có thể yêu cầu Tòa án không hòa giải không?

Về nguyên tắc, hòa giải đoàn tụ là thủ tục bắt buộc đối với thuận tình ly hôn, nên vợ chồng không thể tự thỏa thuận yêu cầu Tòa án bỏ qua bước này. Việc hai bên đã thống nhất ly hôn chỉ giúp Tòa án thuận lợi hơn khi giải quyết, chứ không loại bỏ nghĩa vụ hòa giải của Thẩm phán.

Điều bạn có thể làm là chuẩn bị tốt để buổi hòa giải diễn ra nhanh gọn: có mặt đúng giờ theo giấy triệu tập, thể hiện rõ quan điểm tự nguyện ly hôn, xác nhận lại các thỏa thuận về nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản. Khi hai bên đã kiên quyết ly hôn, buổi hòa giải thường kết thúc trong thời gian ngắn.

Trường hợp nào Tòa án không tiến hành hòa giải được?

Có những trường hợp Tòa án không thể tiến hành hòa giải do khách quan, thường gặp như:

– Một bên vắng mặt sau khi đã được triệu tập hợp lệ, không có lý do chính đáng hoặc không có đơn xin giải quyết vắng mặt;

– Một bên không thể tham gia hòa giải vì có lý do chính đáng (ở nước ngoài, ốm nặng, chấp hành án phạt tù…) và có đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt;

– Một bên mất năng lực hành vi dân sự hoặc có những hạn chế khiến việc hòa giải không thực hiện được;

– Các trường hợp khác mà pháp luật tố tụng dân sự quy định là không tiến hành hòa giải được.

Với thuận tình ly hôn, vì tính chất “thuận tình” cần sự có mặt của cả hai bên, khi một bên vắng mặt, Tòa án có thể đình chỉ giải quyết việc dân sự hoặc phải xem xét riêng từng trường hợp. Bạn nên tham khảo thêm bài viết về trường hợp thuận tình ly hôn khi một bên vắng mặt của TINLAW, và liên hệ Tòa án nơi nộp hồ sơ để biết cách xử lý cụ thể.

Hòa giải thuận tình ly hôn diễn ra như thế nào?

Quá trình hòa giải trong thuận tình ly hôn thường diễn ra theo các bước:

Bước 1: Nộp hồ sơ yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Hồ sơ gồm đơn yêu cầu (xem mẫu đơn ly hôn thuận tình mới nhất), giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, giấy tờ tùy thân, giấy khai sinh của con (nếu có), giấy tờ về tài sản chung.

Bước 2: Tòa án thụ lý, thông báo nộp lệ phí, sau đó triệu tập hai vợ chồng đến Tòa án theo giấy triệu tập.

Bước 3: Thẩm phán tiến hành hòa giải. Thẩm phán hỏi ý kiến từng bên về nguyên nhân mâu thuẫn, mong muốn của mỗi người, phân tích để vợ chồng xem xét lại quan hệ, đặc biệt là quyền lợi của con.

Bước 4: Lập biên bản hòa giải. Nếu hai bên vẫn kiên quyết ly hôn, biên bản ghi nhận hòa giải đoàn tụ không thành, hai bên ký xác nhận và khẳng định lại thỏa thuận về con, tài sản.

Bước 5: Tòa án xem xét và ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn nếu đủ điều kiện.

Thời gian hòa giải khi ly hôn thường ngắn, một buổi hòa giải có thể chỉ kéo dài vài chục phút đến khoảng một giờ, tùy mức độ phức tạp của vụ việc.

Sau hòa giải bao lâu được công nhận thuận tình ly hôn?

Theo quy định về giải quyết việc dân sự, thời hạn chuẩn bị giải quyết yêu cầu là 01 tháng kể từ ngày thụ lý, có thể gia hạn thêm trong những trường hợp luật cho phép. Sau khi hòa giải không thành mà đáp ứng điều kiện, Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Trên thực tế, tổng thời gian hòa giải khi ly hôn thuận tình và toàn bộ quá trình từ lúc nộp hồ sơ đến khi có quyết định thường khoảng 01 đến 02 tháng, có thể dài hơn nếu hồ sơ cần bổ sung, một bên chưa thể có mặt hoặc Tòa án có nhiều vụ việc. Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực pháp luật ngay sau khi ban hành, sau đó bạn có thể làm thủ tục ghi chú ly hôn vào sổ hộ tịch.

Nếu hòa giải không thành thì sao?

Trong thực tế, hòa giải không thành có hai trường hợp:

– Hòa giải đoàn tụ không thành (hai bên vẫn kiên quyết ly hôn): đây là kết quả bình thường, Tòa án tiếp tục xem xét và ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn nếu đáp ứng điều kiện;

– Hòa giải đoàn tụ thành: vợ chồng quay lại sống chung, Tòa án đình chỉ việc giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Nếu sau này vẫn muốn ly hôn thì phải nộp hồ sơ mới.

Ngoài ra, nếu trong quá trình hòa giải, một bên thay đổi ý kiến, không còn đồng ý ly hôn, hoặc hai bên không thống nhất được về nuôi con, chia tài sản, hoặc thỏa thuận không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án không công nhận thuận tình ly hôn. Khi đó, bên có nhu cầu có thể nộp đơn khởi kiện ly hôn đơn phương để Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng.

Câu hỏi thường gặp

Thuận tình ly hôn có cần hòa giải ở Ủy ban nhân dân xã, phường trước không?

Pháp luật không bắt buộc hòa giải ở cơ sở trước khi nộp đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn. Hòa giải bắt buộc là hòa giải do Thẩm phán thực hiện tại Tòa án sau khi thụ lý. Tuy nhiên, bạn có thể tham gia hòa giải ở cơ sở nếu muốn, vì đây là cách khuyến khích vợ chồng cân nhắc lại.

Có thể nhờ luật sư đi hòa giải thay không?

Không. Vợ chồng phải trực tiếp tham gia hòa giải và xác nhận ý chí tự nguyện ly hôn, không thể ủy quyền cho người khác tham gia thay. Luật sư có thể hỗ trợ tư vấn, soạn hồ sơ, hướng dẫn chuẩn bị nội dung trình bày và các thỏa thuận về con, tài sản.

Hòa giải thành thì có phải nộp lại tiền lệ phí không?

Việc xử lý lệ phí khi đình chỉ do hòa giải thành sẽ do Tòa án hướng dẫn theo quy định về án phí, lệ phí Tòa án. Bạn nên hỏi trực tiếp Tòa án đang thụ lý để biết cụ thể.

Cần hỗ trợ thủ tục thuận tình ly hôn thì liên hệ ai?

Bạn có thể liên hệ TINLAW để được tư vấn. Chúng tôi hỗ trợ soạn đơn, chuẩn bị hồ sơ, hướng dẫn chuẩn bị cho buổi hòa giải và theo dõi hồ sơ tại Tòa án để thủ tục diễn ra nhanh chóng, đúng quy định.

Trân trọng!