Có được rút đơn ly hôn khi đã nộp lên Tòa án không?

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Rút đơn ly hôn là một quyền tố tụng đã được pháp luật dân sự ghi nhận từ lâu. Vậy trong trường hợp đơn ly hôn đã được gửi lên Tòa án, thậm chí Tòa án đã thụ lý, người nộp đơn rút đơn ly hôn có được hay không?

Ai có quyền rút đơn ly hôn?

Căn cứ theo khoản 4 Điều 70 và khoản 2 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

“Trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, đương sự có quyền chấm dứt, thay đổi yêu cầu của mình hoặc thỏa thuận với nhau một cách tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.”

Như vậy, chủ thể có quyền rút đơn ly hôn là chính người đã nộp đơn lên Tòa án, cụ thể:

• Đối với ly hôn đơn phương (vụ án dân sự): người khởi kiện (nguyên đơn) có quyền rút yêu cầu khởi kiện của mình.
• Đối với thuận tình ly hôn (việc dân sự): người yêu cầu có quyền rút đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Người đại diện hợp pháp của đương sự, nếu được ủy quyền hợp lệ trong phạm vi cho phép, cũng có thể thực hiện việc rút đơn thay cho đương sự.

Có được rút đơn khi đơn ly hôn đã được Tòa án thụ lý?

Được. Theo khoản 2 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, đương sự có quyền tự nguyện thay đổi, rút lại yêu cầu nếu không vi phạm quy định pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Quyền này vẫn được bảo đảm ngay cả khi Tòa án đã thụ lý và đang trong quá trình giải quyết.

Cụ thể, tùy vào từng giai đoạn xử lý vụ việc, việc rút đơn được thực hiện như sau:

• Trước khi Tòa án thụ lý: theo Điều 363 và Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, trước khi Tòa án thụ lý đơn (thường trong vòng 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn), người nộp đơn có thể rút đơn và Tòa án sẽ trả lại hồ sơ.
• Sau khi Tòa án thụ lý, trước khi mở phiên tòa hoặc phiên họp: căn cứ điểm c khoản 1 Điều 217 và điểm c khoản 2 Điều 366 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu người khởi kiện hoặc người yêu cầu rút toàn bộ yêu cầu, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết và trả lại đơn.
• Trong khi phiên tòa hoặc phiên họp đang diễn ra: theo khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu đương sự tự nguyện rút yêu cầu ngay tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu đã rút.

Theo đó, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không giới hạn việc rút đơn chỉ được thực hiện trước một thời điểm nhất định. Vì thế, người đã nộp đơn có thể rút yêu cầu vào bất kỳ giai đoạn nào của quá trình tố tụng sơ thẩm: trước khi thụ lý, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử hoặc ngay tại phiên tòa, phiên họp sơ thẩm.

Hậu quả pháp lý khi rút đơn ly hôn

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về đình chỉ giải quyết vụ án dân sự như sau:

“Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong các trường hợp sau đây: […] c) Người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện hoặc nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, trừ trường hợp họ đề nghị xét xử vắng mặt hoặc vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan […]”

Như vậy, theo quy định trên, khi đơn ly hôn đã được thụ lý nhưng người nộp đơn tự nguyện rút yêu cầu thì vụ án hoặc việc dân sự sẽ được đình chỉ. Điều này dẫn đến một số hậu quả pháp lý sau:

• Quan hệ hôn nhân vẫn còn hiệu lực: hai bên vẫn là vợ chồng hợp pháp, chưa chấm dứt quan hệ hôn nhân.
• Các yêu cầu kèm theo chưa được giải quyết: nếu trong đơn có kèm yêu cầu về nuôi con, cấp dưỡng hoặc chia tài sản khi ly hôn, các yêu cầu này cũng bị đình chỉ theo, chưa có giá trị pháp lý.
• Tiền tạm ứng án phí: khoản tạm ứng án phí đã nộp cho lần nộp đơn đó thường không được hoàn lại khi vụ việc bị đình chỉ do rút đơn.
• Quyền nộp đơn lại: người đã rút đơn vẫn có quyền nộp đơn khởi kiện hoặc đơn yêu cầu ly hôn lại vào thời điểm khác, với điều kiện hồ sơ, thủ tục được thực hiện lại từ đầu.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào việc rút đơn cũng đương nhiên được chấp nhận theo cùng một cách. Riêng đối với thuận tình ly hôn, vì bản chất là sự đồng thuận của cả hai vợ chồng, nên chỉ khi cả hai cùng đồng ý rút đơn thì việc dân sự mới được đình chỉ theo hướng “rút thuận tình”. Nếu chỉ một người muốn rút trong khi người kia vẫn muốn ly hôn, người đó có quyền yêu cầu Tòa án chuyển sang giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.

Lưu ý về việc rút đơn ly hôn khi đã được Tòa án thụ lý

Khi rút đơn ly hôn trong giai đoạn Tòa án đã thụ lý, cần lưu ý những điểm sau đây:

– Người khởi kiện có quyền rút yêu cầu tại bất kỳ thời điểm nào trong giai đoạn sơ thẩm

Theo điểm c khoản 1 Điều 217 và khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc rút yêu cầu không bị giới hạn phải thực hiện trước một mốc thời gian cụ thể trong giai đoạn sơ thẩm. Do đó, người khởi kiện có quyền rút yêu cầu của mình ngay tại phiên tòa sơ thẩm thì vụ án vẫn được đình chỉ đối với phần yêu cầu đã rút.

– Rút đơn trong vụ án ly hôn đơn phương được xử lý riêng theo khoản 3 Điều 217

Theo khoản 3 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu bên khởi kiện trong vụ án ly hôn đơn phương muốn rút đơn, Tòa án sẽ xóa tên vụ án khỏi sổ thụ lý, đồng thời trả lại đơn khởi kiện cùng tài liệu, chứng cứ liên quan nếu người khởi kiện có yêu cầu. Tòa án cũng lưu lại hồ sơ để phục vụ việc giải quyết khiếu nại, kiến nghị sau này nếu cần.

Như vậy, nếu muốn nhận lại hồ sơ gốc, người khởi kiện cần gửi yêu cầu rõ ràng đến Tòa án; nếu không, Tòa án chỉ xóa tên vụ án mà không tự động hoàn trả giấy tờ.

– Sau khi rút đơn, việc nộp lại không bị giới hạn thời gian nhưng có thể bị xem xét nếu lạm dụng

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 hiện không quy định thời gian tối thiểu giữa hai lần nộp đơn ly hôn, nên về nguyên tắc, người đã rút đơn có thể nộp lại ngay sau đó nếu vẫn muốn tiếp tục, dù là thuận tình hay đơn phương. Tuy nhiên, việc liên tục nộp đơn rồi rút đơn có thể bị Tòa án xem là lạm dụng quyền tố tụng. Dù chưa có quy định cụ thể xử lý hành vi này, Tòa án vẫn có thể xem xét động cơ của việc nộp và rút đơn liên tục để bảo đảm quyền lợi của các bên và tránh việc sử dụng thủ tục tố tụng một cách tùy tiện. Bạn có thể xem thêm hồ sơ cần chuẩn bị khi nộp lại tại bài viết ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì?

Trên đây là giải đáp về Có được rút đơn ly hôn khi đã gửi lên Tòa án không? Mọi vấn đề còn vướng mắc vui lòng liên hệ tư vấn ly hôn để được TINLAW hỗ trợ, giải đáp cụ thể.