Vợ/chồng mất liên lạc thì có ly hôn được không?

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Không ít người rơi vào tình cảnh vợ hoặc chồng đột nhiên bỏ đi, cắt đứt liên lạc trong nhiều năm mà không rõ lý do, không rõ đang ở đâu. Khi muốn ly hôn để ổn định lại cuộc sống, nhiều người băn khoăn: không tìm được, không liên lạc được với vợ/chồng thì có ly hôn được không, và nếu được thì phải làm thủ tục gì?

Bài viết dưới đây, TINLAW giải đáp chi tiết vấn đề này theo từng mức độ “mất liên lạc” cụ thể, cùng hướng dẫn thủ tục thực hiện năm 2026.

Mất liên lạc với vợ/chồng thì có ly hôn được không?

Có. Việc vợ hoặc chồng mất liên lạc không phải là rào cản để ly hôn; pháp luật vẫn cho phép bên còn lại yêu cầu ly hôn theo thủ tục ly hôn đơn phương, cách thức thực hiện cụ thể sẽ tùy vào mức độ và thời gian mất liên lạc.

Về nguyên tắc, việc một bên cố tình hoặc vô tình mất liên lạc, không hợp tác không đồng nghĩa với việc hôn nhân sẽ bị “treo” vĩnh viễn. Tùy vào việc còn xác định được nơi cư trú, làm việc hiện tại của người kia hay không, và thời gian mất liên lạc đã kéo dài bao lâu, pháp luật quy định các hướng xử lý khác nhau, từ thủ tục ly hôn đơn phương thông thường đến việc phải yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết trước khi ly hôn.

Mất liên lạc nhưng vẫn xác định được nơi cư trú, làm việc

Nếu vẫn xác định được nơi cư trú hoặc nơi làm việc hiện tại (hoặc gần nhất) của vợ/chồng dù không liên lạc được trực tiếp, người còn lại chỉ cần nộp đơn ly hôn đơn phương theo thủ tục thông thường, không cần làm thêm thủ tục tuyên bố mất tích.

Trong trường hợp này, Tòa án sẽ tiến hành gửi thông báo, triệu tập theo địa chỉ đã xác định. Nếu người kia cố tình không nhận thông báo hoặc không có mặt theo triệu tập, Tòa án thực hiện thủ tục tống đạt, niêm yết công khai theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, sau đó vẫn tiến hành xét xử vắng mặt nếu đã thực hiện đầy đủ, đúng trình tự tống đạt hợp lệ.

Mất liên lạc, không rõ nơi cư trú hiện tại

Nếu không còn xác định được nơi cư trú, làm việc hiện tại của vợ/chồng, người khởi kiện vẫn có thể nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng đã biết, kèm theo yêu cầu Tòa án thực hiện thủ tục niêm yết, tống đạt công khai theo quy định.

Đây là trường hợp phổ biến khi vợ hoặc chồng bỏ đi khỏi địa phương nhiều năm hoặc đi nước ngoài làm ăn mà không để lại thông tin liên lạc mới. Pháp luật tố tụng dân sự cho phép xác định thẩm quyền theo nơi cư trú, làm việc cuối cùng của bị đơn nếu không rõ nơi cư trú hiện tại, đồng thời quy định trình tự thông báo, niêm yết công khai để bảo đảm quyền được biết thông tin tố tụng của bị đơn trước khi Tòa án xét xử vắng mặt.

Thủ tục yêu cầu tuyên bố mất tích trước khi ly hôn

Nếu vợ/chồng đã biệt tích từ 2 năm liền trở lên, không có tin tức xác thực về việc còn sống hay đã chết dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm, người còn lại có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích, sau đó đương nhiên có quyền yêu cầu ly hôn.

Theo Bộ luật Dân sự, khi một người biệt tích 2 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết, thì người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích. Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích có quyền yêu cầu ly hôn; khi đó, Tòa án giải quyết cho ly hôn theo quy định. Trên thực tế, nhiều trường hợp thực hiện gộp đồng thời yêu cầu tuyên bố mất tích và yêu cầu ly hôn để rút ngắn thời gian tố tụng.

Trường hợp mất liên lạc đã lâu: yêu cầu tuyên bố đã chết

Nếu vợ/chồng đã biệt tích nhiều năm (thường từ 3 năm liền trở lên kể từ ngày có tin tức cuối cùng, hoặc theo các mốc thời gian riêng với từng trường hợp đặc biệt), người còn lại có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó đã chết, làm căn cứ chấm dứt quan hệ hôn nhân mà không cần thực hiện thủ tục ly hôn.

Theo Bộ luật Dân sự, người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố một người đã chết trong một số trường hợp: biệt tích 3 năm liền trở lên kể từ ngày biết được tin tức cuối cùng (nếu không thuộc các trường hợp đặc biệt khác); biệt tích trong chiến tranh sau 5 năm kể từ ngày chiến tranh kết thúc; bị tai nạn, thảm họa, thiên tai mà sau 2 năm kể từ ngày tai nạn, thảm họa chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực; hoặc biệt tích 5 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống. Khi Tòa án ra quyết định tuyên bố một người đã chết, quan hệ hôn nhân của người đó với vợ hoặc chồng đương nhiên chấm dứt theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, mà không cần tiến hành thêm thủ tục ly hôn.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi ly hôn do vợ/chồng mất liên lạc

Ngoài các giấy tờ thông thường trong hồ sơ ly hôn, cần chuẩn bị thêm tài liệu chứng minh việc mất liên lạc, đã tìm kiếm nhưng không có kết quả, và quyết định tuyên bố mất tích/đã chết của Tòa án (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục này trước).

Hồ sơ thường gồm:

• Đơn khởi kiện ly hôn (hoặc đơn yêu cầu tuyên bố mất tích/tuyên bố đã chết, tùy trường hợp);
• Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
• Bản sao chứng thực Căn cước công dân/hộ chiếu của người khởi kiện;
• Giấy khai sinh của con chung (nếu có);
• Tài liệu chứng minh việc mất liên lạc: xác nhận của công an, chính quyền địa phương về việc không xác định được nơi cư trú; thông tin về thời điểm, hoàn cảnh mất liên lạc; kết quả các biện pháp tìm kiếm, thông báo tìm người đã thực hiện (nếu có);
• Quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết (áp dụng với các trường hợp nêu tại mục 4, 5).

Ly hôn khi vợ/chồng mất liên lạc mất bao lâu?

Nếu chỉ cần thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương thông thường kèm niêm yết công khai, thời gian thường kéo dài hơn ly hôn thông thường một vài tháng; nếu phải làm thêm thủ tục yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết trước, tổng thời gian có thể kéo dài từ một đến vài năm do phải chờ đủ thời hạn thông báo, tìm kiếm theo luật định.

Thời gian kéo dài chủ yếu đến từ hai nguyên nhân: (1) thủ tục niêm yết, tống đạt công khai theo pháp luật tố tụng dân sự đòi hỏi thời hạn thông báo tối thiểu trước khi được coi là tống đạt hợp lệ; (2) nếu phải yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố đã chết, Tòa án phải ra quyết định thông báo tìm kiếm người vắng mặt trong một thời hạn nhất định trước khi mở phiên họp giải quyết yêu cầu, cộng thêm thời gian này mới có thể tiến hành thủ tục ly hôn tiếp theo (nếu thuộc trường hợp tuyên bố mất tích).

Quyền nuôi con và tài sản khi ly hôn do mất liên lạc

Dù vợ/chồng mất liên lạc, không tham gia tố tụng, Tòa án vẫn xem xét, quyết định quyền nuôi con và phân chia tài sản dựa trên chứng cứ, tài liệu do người khởi kiện cung cấp và kết quả xác minh của Tòa án.

Với quyền nuôi con, Tòa án thường giao con cho bên đang trực tiếp chăm sóc (là bên khởi kiện, do bên kia đã vắng mặt trong thời gian dài). Với tài sản chung, nếu không có đủ thông tin do bên mất liên lạc không cung cấp được, việc phân chia có thể gặp khó khăn hơn về xác minh; Tòa án sẽ căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà bên khởi kiện thu thập được, kết hợp xác minh tại các cơ quan liên quan (ngân hàng, cơ quan đăng ký tài sản…) nếu cần thiết.

Hỏi đáp về mất liên lạc ly khi ly hôn?

Có bắt buộc phải yêu cầu tuyên bố mất tích trước khi ly hôn không?

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc. Nếu vẫn xác định được nơi cư trú, làm việc (dù không liên lạc trực tiếp được), có thể ly hôn theo thủ tục đơn phương thông thường mà không cần yêu cầu tuyên bố mất tích. Thủ tục này chỉ cần thiết khi hoàn toàn không xác định được thông tin, tung tích của người kia và muốn có căn cứ pháp lý chắc chắn hơn.

Yêu cầu tuyên bố mất tích và yêu cầu ly hôn có thể thực hiện cùng lúc không?

Trên thực tế xét xử, một số Tòa án chấp nhận giải quyết đồng thời hai yêu cầu này trong cùng một vụ việc để tiết kiệm thời gian, nhưng cũng có trường hợp yêu cầu phải có quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực trước rồi mới thụ lý yêu cầu ly hôn. Việc này phụ thuộc vào thực tiễn áp dụng tại từng Tòa án, nên tham khảo ý kiến luật sư để lựa chọn phương án phù hợp, tiết kiệm thời gian nhất.

Chi phí cho vụ việc ly hôn kèm yêu cầu tuyên bố mất tích có cao hơn không?

Có thể phát sinh thêm một số chi phí liên quan đến thủ tục thông báo tìm kiếm, án phí cho yêu cầu tuyên bố mất tích/tuyên bố đã chết, ngoài án phí ly hôn thông thường. Bạn có thể tham khảo tổng quan các khoản mục tại bài viết chi phí ly hôn của TINLAW.

Không tự thực hiện được các thủ tục phức tạp này thì phải làm sao?

Với các vụ việc liên quan đến người mất liên lạc lâu năm, việc xác định đúng thủ tục cần thực hiện (ly hôn đơn phương thông thường, yêu cầu tuyên bố mất tích, hay tuyên bố đã chết) và chuẩn bị đúng hồ sơ ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp tránh mất thời gian làm lại. Bạn có thể tham khảo dịch vụ ly hôn của TINLAW để được luật sư tư vấn phương án phù hợp với trường hợp cụ thể của mình.