Ly hôn là gì? Điều kiện ly hôn 2026 như thế nào?

Kiểm duyệt bởi Luật sư Phạm Hoàng Hải — Cố vấn, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội

Liên hệ Tư vấn miễn phí 24/7online

Hiện nay, pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc ly hôn cũng như điều kiện, thủ tục thực hiện. Vậy ly hôn là gì? Điều kiện ly hôn 2026 thế nào? Hãy cùng Công ty Luật TinLaw tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Ly Hôn Là Gì?

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Theo quy định tại Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình số 52/2014/QH13, ly hôn được định nghĩa là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Như vậy, khác với việc hai bên tự thỏa thuận “đường ai nấy đi” trên thực tế, quan hệ hôn nhân chỉ chính thức chấm dứt về mặt pháp lý khi có bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực. Trước thời điểm đó, dù vợ chồng có sống ly thân bao lâu, quan hệ hôn nhân vẫn được pháp luật công nhận là còn tồn tại.

Điều Kiện Ly Hôn 2026 Thế Nào?

Điều kiện ly hôn khác nhau tùy hình thức: thuận tình ly hôn cần cả hai bên tự nguyện và đã thỏa thuận xong về con cái, tài sản; đơn phương ly hôn cần có căn cứ về việc hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

Điều Kiện Thuận Tình Ly Hôn

Căn cứ theo Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, để được Tòa án công nhận thuận tình ly hôn, cần đáp ứng các điều kiện dưới đây:

• Cả hai vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn;
• Việc ly hôn là hoàn toàn tự nguyện, không bên nào bị ép buộc, lừa dối;
• Hai bên đã thỏa thuận được về việc chia tài sản, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Trường hợp chưa thỏa thuận được hoặc thỏa thuận không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con, Tòa án sẽ không công nhận thuận tình ly hôn mà chuyển sang giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.

Điều Kiện Đơn Phương Ly Hôn

Căn cứ theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, một trong các điều kiện để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương là:

• Vợ hoặc chồng có căn cứ về việc bên kia có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được;
• Trường hợp vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích thì bên còn lại có quyền yêu cầu ly hôn;
• Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu ly hôn khi một bên vợ/chồng bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do bên kia gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần.

Lưu ý về giới hạn quyền yêu cầu ly hôn: Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Ly Hôn Giả Tạo Có Được Không?

Không. Ly hôn giả tạo thuộc một trong các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn giả tạo (ly hôn nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân) là hành vi bị nghiêm cấm, tương tự như kết hôn giả tạo.

Điều này có nghĩa là nếu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền phát hiện việc ly hôn không xuất phát từ ý chí thực sự chấm dứt quan hệ hôn nhân, mà nhằm mục đích khác (ví dụ: trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, tẩu tán tài sản, hưởng chính sách…), quyết định ly hôn có thể bị xem xét lại hoặc các bên có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng theo quy định.

Thủ Tục Ly Hôn Mới Nhất 2026

Thủ tục ly hôn gồm chuẩn bị hồ sơ theo đúng hình thức thuận tình hoặc đơn phương, nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, trải qua giai đoạn hòa giải và ra quyết định/bản án.

Hồ Sơ Ly Hôn

Tùy từng hình thức ly hôn mà hồ sơ có sự khác nhau:

Đối với thuận tình ly hôn:

• Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (mẫu 01-VDS);
• Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
• Bản sao CCCD/hộ chiếu của hai vợ chồng;
• Bản sao Giấy khai sinh của con (nếu có con chung);
• Giấy tờ chứng minh tài sản chung (nếu có yêu cầu Tòa giải quyết).

Bạn có thể tham khảo chi tiết tại bài viết ly hôn thuận tình của TinLaw.

Đối với đơn phương ly hôn:

• Đơn khởi kiện ly hôn (mẫu 23-DS);
• Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
• Bản sao CCCD/hộ chiếu của người khởi kiện;
• Giấy xác nhận nơi cư trú của bị đơn;
• Tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ ly hôn.

Bạn có thể tham khảo chi tiết tại bài viết ly hôn đơn phương của TinLaw.

Trình Tự Thực Hiện

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, các bên nộp đơn tại Tòa án có thẩm quyền. Tòa án sẽ xem xét, thụ lý và tổ chức hòa giải. Đối với thuận tình ly hôn, nếu hòa giải đoàn tụ không thành nhưng hai bên vẫn giữ nguyên yêu cầu, Tòa ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Đối với đơn phương ly hôn, nếu hòa giải không thành, vụ việc sẽ được đưa ra xét xử tại phiên tòa sơ thẩm.

Nộp Đơn Ly Hôn Ở Đâu?

Theo mô hình tổ chức Tòa án hiện nay, thuận tình ly hôn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú chung của vợ chồng (hoặc nơi cư trú của một trong hai bên theo thỏa thuận); đơn phương ly hôn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc. Riêng trường hợp có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Ly Hôn Có Mất Phí Không?

Khác với đăng ký kết hôn trong nước được miễn lệ phí, thủ tục ly hôn luôn phát sinh án phí/lệ phí Tòa án. Thuận tình ly hôn chịu lệ phí giải quyết việc dân sự; đơn phương ly hôn chịu án phí dân sự sơ thẩm, có thể tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản nếu có tranh chấp. Bạn có thể tham khảo chi tiết bảng chi phí tại bài viết chi phí ly hôn của TinLaw để chủ động dự trù ngân sách trước khi nộp đơn.

Vấn Đề Con Chung Và Tài Sản Khi Ly Hôn

Bên cạnh việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, hầu hết các vụ việc ly hôn đều phát sinh thêm hai vấn đề quan trọng cần giải quyết song song: quyền trực tiếp nuôi con và phân chia tài sản chung. Bạn có thể tham khảo chi tiết quy định, các yếu tố Tòa án xem xét tại bài viết quyền nuôi con và nguyên tắc phân chia tài sản chung vợ chồng tại bài viết phân chia tài sản của TinLaw.

Ly Thân Có Phải Là Ly Hôn Không?

Không. Ly thân chỉ là việc vợ chồng không còn sống chung trên thực tế, không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân về mặt pháp lý; hai bên vẫn được xem là vợ chồng hợp pháp cho đến khi có bản án, quyết định ly hôn có hiệu lực của Tòa án.

Pháp luật Việt Nam hiện hành không có quy định cụ thể, riêng biệt về khái niệm “ly thân”. Việc vợ chồng sống ly thân (không còn sống chung, có thể đã phân chia tài sản, sinh hoạt riêng trên thực tế) hoàn toàn không làm thay đổi tình trạng hôn nhân trước pháp luật. Cụ thể:

• Vợ chồng ly thân vẫn được pháp luật xem là đang trong quan hệ hôn nhân hợp pháp, cho đến khi có bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực của Tòa án;
• Trong thời gian ly thân, các quyền và nghĩa vụ vợ chồng (bao gồm nghĩa vụ chung thủy, nghĩa vụ tài sản chung phát sinh trong thời kỳ hôn nhân…) về nguyên tắc vẫn được duy trì, trừ khi có thỏa thuận riêng giữa hai bên không trái quy định pháp luật;
• Nếu muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân một cách chính thức, hợp pháp, vợ chồng vẫn cần thực hiện thủ tục ly hôn tại Tòa án theo hình thức thuận tình hoặc đơn phương như đã trình bày ở trên.

Trên đây là những thông tin về Ly hôn là gì? Điều kiện ly hôn 2026 như thế nào? Nếu quý khách hàng còn thắc mắc hoặc cần tư vấn, hỗ trợ thủ tục ly hôn cụ thể, hãy liên hệ Công ty Luật TinLaw qua hotline 0766083966, hoặc tham khảo thêm dịch vụ ly hôn của TinLaw để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm hỗ trợ nhanh chóng, tận tâm.